Hadrianus Junius: Maarten van Heemskerck

Posts tonen met het label Maarten van Heemskerck. Alle posts tonen

vrijdag 17 juni 2011

Bericht over Hadrianus Junius: Emblemata

In 1565 publiceert Hadrianus Junius zijn Emblemata bij Plantijn in Antwerpen.

Een emblema, embleem of zinnebeeld is een kleine afbeelding met daarbij een korte kernachtige spreuk, zoals een spreekwoord en een kort gedicht. Het woord emblema (meervoud: emblemata) is Grieks en betekent mozaïekversiering. Emblemata werden meestal gebundeld in emblemataboeken, welke populair waren van de zestiende tot en met de achttiende eeuw. De afbeelding is een vaak letterlijke verbeelding van de spreuk. Een typisch embleem bestond uit 3 delen, een motto, een afbeelding (pictura) en een onderschrift (subscriptio). Er zijn veel verschillende soorten spreuken die een afbeelding vergezelden, onderwijzend, politiek, religieus of over de liefde.

Reprehendere proclive: & animum
apertum esse debere. Kritiek uiten is gemakkelijk, de geest moet open zijn.

Born to Night, without a father, I am Momus by name, I take pleasure in gnawing things one at a time with a tooth like Theon’s. I pretend to be made as a man, with a lattice in my breast; So that nothing hidden lies hidden in that cavity, since my senses are open.

Momus (Oud-Grieks: Μωμος) is in de Griekse mythologie de zoon van Nyx. Hij personifieert de hoon en ongegronde kritiek. Vanwege zijn constante kritiek werd hij uiteindelijk verbannen van de Olympus. Hij wordt soms ook genoemd als de god van de schrijvers en de dichters.

Maarten van Heemskerck, Momus bekritiseert de Goden, 1561, Gemaldegalerie, Berlin

dinsdag 14 juni 2011

Hadrianus Junius Tekengilde dag 23

Vandaag kwam Kifa uit Irak Pieter Brueghel tekenen, observeerde Hadrianus hersenen en is er een begin gemaakt aan de triomftochten van Petrarca.

maandag 13 juni 2011

Hadrianus Junius en Maarten van Heemskerck De Triomfen van Petrarca

De Italiaanse dichter Petrarca schreef in de 14de eeuw een reeks gedichten, 'De Triomfen'. In de gedichten worden zes overwinningen bezongen: van de Liefde, de Kuisheid, de Dood, de Faam, de Tijd en het Geloof. Petrarca's Triomfen werden een geliefd onderwerp in de prentkunst en in de kunstnijverheid. Meestal worden ze in een reeks van zes afgebeeld.

Ook Maerten van Heemskerck heeft een serie ‘triomfen’ ontworpen en het blijkt, dat de epigrammen van Hadrianus Junius hiermee in verband staan. De prenten zijn gegraveerd door Philip Galle. Onder de platen staan anonieme, Latijnse bijschriften: dit blijken de epigrammen van Junius te zijn.
Catharina Ypes, Petrarca in de Nederlandse letterkunde, De Spieghel, 1934, http://www.dbnl.org/tekst/ypes001petr01_01/ypes001petr01_01_0003.php
I. Veldman, Maarten van Heemskerck and Hadrianus Junius, the relationship between a painter and a humanist, Simiolus, vol 7 1974, http://www.jstor.org/pss/3780311

Triomf van de Liefde

Triomf van de Kuisheid

Triomf van de Dood

Triomf van de Faam

Triomf van de Tijd

Triomf van Christus

zondag 12 juni 2011

Bericht over Hadrianus Junius (10) Tijdgenoten: Maarten van Heemskerck

Maarten van Heemskerck (1498-1574) Geïnspireerd door het voorbeeld van zijn leermeester Jan van Scorel reisde Maarten van Heemskerck (geboren in Heemskerk) in 1532 naar Rome. Hij bestudeerde er de antieke ruïnes en de Italiaanse renaissance-kunst. Na vier jaar kwam hij terug en vestigde zich in Haarlem; daar bleef hij tot zijn dood. Hij schilderde bijbelse, mythologische en allegorische taferelen en was een veel gevraagd portrettist. Daarnaast ontwierp hij honderden prenten. Heemskerck was de eerste in de Noordelijke Nederlanden die de prentproductie op professionele wijze aanpakte: hijzelf leverde gedetailleerde ontwerptekeningen en beroepsgraveurs, zoals Coornhert en Galle, graveerden die in de koperplaat. Een uitgever coördineerde de productie en verspreiding.

In 1573 staat Van Heemskerck op een lijst van personen die de stad Haarlem geld lenen om de Spanjaarden af te kopen om een beleg van de stad te voorkomen. Hij heeft contact met vooraanstaande burgers als advocaat en burgemeester van Haarlem, Jan van Zuren. Een broer van Van Zuren trouwt na Van Heemskercks dood met zijn weduwe. Ook onderhoudt Van Heemskerck contact met de familie Van Beresteyn, met de humanist Dirck Volkertsz. Coornhert, met Hadrianus Junius (stadsarts van Haarlem en rector van de Latijnse school), met de beroemde Alkmaarse arts Pieter van Foreest en met Cornelis Musius, dichter en prior van het Agathaklooster in Delft.